Mastar ekleri , fiil kök veya gövdelerine eklenerek fiillerin cümlede isim görevinde kullanılmasını sağlayan eklerdir. Türkçe'de kullanılan mastar ekleri şunlardır:
Bu eklerde ses uyumlarına göre gerekli değişiklikler yapılır
Bazı örnekler:
Evet, "-ma" ve "-me" ekleri mastar ekleridir. Fiil kök veya gövdelerine getirilen bu ekler, fiillerin cümlede isim görevinde kullanılan hâllerini oluşturur. Örnekler: sabahlari kosmayi severim; onunla tanismak istiyorum; kitap kaplayisini begendim.
Mastar ve fiilimsi kavramları aynı şeyi ifade eder. Fiilimsi, fiillere getirilen eklerle oluşturulan ve cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcükleri ifade eder.
Mastar, farklı alanlarda çeşitli işlevlere sahiptir: İnşaatçılık: Sıvacılıkta, yüzeylerin düzlüğünü kontrol etmek veya düz çizgi çizmek için kullanılır. Taş işçiliği: Taşın düzlüğünü kontrol etmek için arşın olarak adlandırılır. Halıcılık: Halının düz dokunmasını sağlamak için kullanılır. Metal işçiliği: Dişli veya düz olmayan konik yüzeylerin hassasiyetini kontrol etmek için kullanılır. Üretim: Seri üretimde, parçaların belirlenen özellikleri taşıyıp taşımadığını kontrol etmek için kullanılır. Mastarlar, genellikle çelikten taşlanarak üretilen hassas ölçü kontrol aletleridir ve gerçek boyutları göstermez, sadece kontrol edilen parçanın tolerans bölgesinde olup olmadığını belirler.
Çekimli fiil ve mastar arasındaki fark şu şekilde ayırt edilebilir: Mastar, fiillerin kişi ve zaman eki almadan yalnızca “-mak / -mek” ekleriyle belirtilen biçimidir. Çekimli fiil, fiillerin zaman, dilek ve kişi ekleri alarak çekimlenmiş halidir. Bir fiilin çekimli fiil olabilmesi için fiil kökü, kip eki ve şahıs eklerini alması gerekir. Ayrıca, fiilimsiler de fiillerin kök ve gövdelerine ekler alır, ancak çekimli fiillerin aksine kip ve şahıs eklerini almazlar.
Fiil çekim ekleri, fiil kök veya gövdelerine eklenerek, fiillerin zamanını, yapılış şeklini ve şahsını belirtirler. Başlıca fiil çekim ekleri: Zaman ve şekil ekleri: Haber kip ekleri: geçmiş zaman (-dı, -di, -du, -dü), öğrenilen geçmiş zaman (-mış, -miş, -muş, -müş), şimdiki zaman (-yor), gelecek zaman (-acak, -ecek). Dilek kip ekleri: dilek-şart (-sa, -se), istek (-e, -a), gereklilik (-meli, -malı). Şahıs ekleri: -m, -im, -n, -in, -sin, -k, -iz, -niz, -iniz, -siniz, -ler, -sinler. Soru eki: mi, mu, mü. Olumsuzluk eki: -ma, -me. Ek-fiil: -di, -miş, -se, -dir.
Fiilden fiil yapım ekleri, fiil kök veya gövdelerine gelerek yeni fiiller türeten eklerdir. Bazı fiilden fiil yapım ekleri ve örnekleri: -t-: "yürü-t-, acı-t-, ak-ı-t-, oku-t-, anla-t-, ağla-t-, ara-t-, kızar-t-"; -ş-: "döv-ü-ş-, at-ı-ş-, tart-ı-ş-, gör-ü-ş-, uç-u-ş-, bekle-ş-, it-i-ş-, selâmla-ş-"; -dır-/-dir-: "yaz-dır-, sor-dur-, aç-tır-, çiz-dir-, sök-tür-, as-tır-, koş-tur-"; -r-: "çık-a-r-, kop-a-r-, kaç-ı-r-, uç-u-r-, bat-ı-r-, düş-ü-r-, iç-i-r-"; -ele: "kov-ala-, it-ele-, silk-ele-, dur-ala-, tep-ele-".
Hayır, masdar ve mastar aynı değildir. Mastar, dilbilgisinde fiilin kişi ve zaman belirtmeden, yalnızca eylem bildiren ve tümleç alabilen şekillerini ifade eder. Masdar ise, bir iş ve oluşun zamana bağlı olmadan anlatan, isim cinsinden kelimelerdir. Mastarın Türkçedeki eş anlamlısı eylemliktir.
Blog
Kısmi zemin kat ve kısmi bodrum kat aynı mı?
Laklı ne demek?
Masum zıt anlamlısı nedir?
Merdivende dikme nedir?
Meksika hangi dili ve alfabeyi kullanıyor?
Lift ne demek?
Metnin yüzey anlamını belirleyebilme nedir?
Mamak Aras Kargo hangi mahallede?
Lehçe Türkçe'ye yakın mı?
Lisan ve dil arasındaki fark nedir?
MarlBoro'nun en hafif sigarası çift mentol mü?
Mantolama ve dekoratif dış cephe kaplama arasındaki fark nedir?
Mero'nun gerçek adı ne?
Memleket ve ülke aynı şey mi?
Manevra ne demek?
M ve Ma arasındaki fark nedir?
Lehçenin kökeni nedir?
Linguistik ne demek?
Lehçe öğrenmek zor mu?
Mal etmek ve mal olmak aynı şey mi?
Mars Akrep neyi temsil eder?
Manşet nerede olur?
Mart ayının yükselen burcu nedir?
La Tahzenin en güzel sözü nedir?
Lazca'da masor ne demek?
Metruk ev neden tehlikeli?
Lyrics'in Türkçesi şarkı sözü mü?
Malak halk dilinde ne demek?
Kısa çizgi ile ara söz nasıl ayrılır?
Mars retrosu ne zaman bitiyor?
Malatya Valisi Hulusi Şahin aslen nereli?
Mavera ne demek bulmaca?
Mağlup ve yenik arasındaki fark nedir?
Mecazi anlam kaça ayrılır?
Laternacı ne iş yapar?
Menfaat ne demek?
Madan zarf-fiil nasıl kullanılır?
Masum eş anlamlısı nedir?
Mastar ekleri nelerdir?
Men ne anlama gelir?