Hız ve zaman grafiğinden ivme, aşağıdaki yöntemlerle bulunabilir:
İvme, hız gibi vektörel bir büyüklüktür ve hem bir büyüklüğü hem de bir yönü vardır
Hız-zaman grafiğinde grafiğin zaman eksenine yaklaşması, hızın zamanla azaldığını yani cismin yavaşladığını gösterir. Bu durum, grafiğin eğiminin sabit bir şekilde negatif olması ile ifade edilir. Örneğin, 70 km/sa hızla giden bir araç hızını 20 km/sa değerine düşürse dahi, hala ileri kabul edilen yönde yer değiştirmiştir.
Hız-zaman grafiğinin yön değiştirmesi, cismin hızının pozitiften negatife veya tam tersine değiştiğini, yani ivme kazandığını gösterir. Yön değiştirme noktaları, grafikteki eğriliğin veya eğim değişiminin olduğu, örneğin tepe ve çukur noktaların bulunduğu yerlerdir. X ekseninin üstünde kalan alan, cismin pozitif yönde, altında kalan alan ise negatif yönde hareket ettiğini gösterir. Grafiğin x eksenini kestiği noktalar, yön değiştirme zamanları olarak kabul edilir. Örneğin, t=3 s ile t=9 s arasındaki negatif eğim, cismin negatif yönde hareket ettiğini; t=3 s'deki eğim sıfırlığı ise cismin o anda durduğunu ifade eder.
Ortalama hız, toplam alınan yolun toplam zamana bölünmesiyle bulunur. Anlık hız ise zaman sıfıra yaklaşırken hesaplanan ortalama hızdır. Anlık hızı bulmak için: Araç göstergesine bakılabilir. Hareketin hız-zaman grafiği kullanılıyorsa, her andaki hız bu grafikten okunabilir. Eğer araç sabit hızla gidiyorsa, ortalama hız her andaki anlık hıza eşit olur. Eğer araç düzgün bir şekilde hızlanıyorsa, t anındaki anlık hız için V0 + a.t formülü kullanılır. Eğer hız sistemsiz bir şekilde değişiyorsa, belirli bir andaki ortalama hıza bakılır. Anlık hız, ayrıca dx/dt formülü ile de bulunabilir; bu, x’in (yolun) t’ye (zamana) göre türevi anlamına gelir.
Hız ve zaman formülü şu şekildedir: X = V x T Bu formülde: - X = Kat edilen mesafe - V = Hız - T = Alınan süre. Ortalama hız formülü ise şu şekilde hesaplanır: v_ort = s_toplam / t_toplam Bu formülde: - v_ort = Ortalama hız - s_toplam = Toplam yol - t_toplam = Toplam zaman. Anlık hız formülü ise: v = lim Δt → 0 Δs / Δt = ds / dt Bu formülde: - v = Hız - Δs = Yer değiştirme - Δt = Zaman aralığı.
Hız ve ivme her zaman aynı yönlü değildir. Aynı yön: Eğer bir cismin hızı artıyorsa (hızlanıyorsa), ivme ile hız aynı yöndedir. Zıt yön: Eğer bir cismin hızı azalıyorsa (yavaşlıyorsa), ivme ile hız zıt yöndedir. Farklı yönler (dik): Düzgün dairesel hareket yapan bir cisimde, hız her zaman teğete doğrultudadır, ancak ivme dairenin merkezine doğrudur.
Hız-zaman grafiğinde yön değiştirme, hızın işaret değiştirdiği yerde gerçekleşir. Örneğin, bir aracın hız-zaman grafiğinde eğim (–) yönde artıyorsa, araç (–) yönde hızlanıyor demektir. Ayrıca, doğruların zaman ekseninde ikiye bölünmesi, yorumlamayı kolaylaştırabilir.
Hız sabit ise ivme sıfırdır. İvme, zaman birimi başına hızdaki değişim miktarını ifade eder.
Eğitim
Isı iletkeni ve ısı yalıtkanı nedir?
Hız ve zaman grafiğinden ivme nasıl bulunur?
Hücre organellerinin görevleri nelerdir 5. sınıf?
Jüpiter neden bu kadar büyük görünüyor?
Kafatasında kaç tane dikiş var?
Hiroşima ve Nagazaki'ye kaç tane atom bombası atıldı?
Joule ve kalori aynı şey mi?
Heterozigot ne anlama gelir?
Haversian ve Volkmann kanalları nedir?
Hidrokarbonlar polar mı apolar mı?
Hızlı okuma projesi nedir?
Kaldırma Kuvveti Arşimet prensibi nedir?
Ioanna Kuçuradi'nin en önemli kitabı hangisi?
Hem dönme hem de dolanarak hareketi yapan gök cismi nedir?
Hezârfen Ahmet Çelebi ne zaman uçtu?
Heyelan bölgesi nasıl tespit edilir?
Jet rüzgârı ve sürekli rüzgarlar arasındaki fark nedir?
Havuz suyu neden klorlu olur?
Hangi kemikler daha çok kan üretir?
Holland mesleki tercih envanterini kimler uygulayabilir?
Hangi durumlarda parametrik test kullanılır?
Hangi katılar kristalleşmez?
Hücre zarı ve sitoplazma hücrenin temel kısımlarından mıdır?
Hitit Devleti'nin yönetim şekli nedir?
ISS'in içinde ne var?
Hazar Devleti'nin Avrupa'daki önemi nedir?
Homeostasis ve hemostaz aynı şey mi?
Kalp nasıl çalışır kısaca özet?
Jung hangi sırayla okunmalı?
Heterojen karışımlar nelerdir hava?
Hücre zarı maketi nasıl yapılır?
Kalp anatomisi kaça ayrılır?
Hangi bileşikler polar?
Kafatasının en güçlü yeri neresi?
Hırvatistan kaç yıl Yugoslavya'da kaldı?
Kalp kasında hangi hücre tipi bulunur?
Isı alan ve ısı veren tepkimeler nelerdir?
Kadrolu öğretmen kaç ek ders alır?
Hendek savaşında kaç gün savaşıldı?
Hesaplamanet YKS sıralama doğru mu?