Coğrafyada humus , bitki artıklarının toprakta birikmesiyle oluşan, koyu renkli organik bir maddedir
Özellikleri :
Önemi :
Humus, Akdeniz mutfağına ait bir yiyecek olarak Türkiye'nin Hatay ve Mersin (Tarsus) yörelerine aittir. Hatay humusu, UNESCO tarafından gastronomi alanında "Yaratıcı Şehirler Ağı"na dahil edilmiştir ve genellikle soğuk meze olarak servis edilir. Tarsus humusu ise ana yemek olarak sıcak bir şekilde sunulur ve baharat ile tereyağı eklenerek servis edilir.
Humus, özellikle kahverengi orman toprakları ve çernezyom (kara topraklar) gibi organik madde bakımından zengin topraklarda bulunur. Kahverengi orman toprakları, ılıman okyanus ikliminde karışık ormanların altında yer alır ve üst kısımları bitki kalıntılarından dolayı koyu renklidir. Çernezyom, yazları yağışlı karasal iklim koşullarında, yüksek boylu çayırlar altında oluşur ve üst katı siyah renklidir. Ayrıca, humus her türlü bitki için uygun ve kolay işlenebilir bir toprak türü olan humuslu topraklarda da bulunur.
Coğrafya terimi olarak humuslu toprak, içerisinde ana kayanın tortu ve minerallerinin yanı sıra, üzerinde yetiştirilen bitkilerin dal ve kök kısımlarının da bulunduğu toprak türüdür. Humuslu toprağın bazı özellikleri: Çok yüksek su tutma kapasitesine sahiptir. Bitkilerin ihtiyaç duyabileceği tüm vitamin ve mineralleri karşılar. Koyu bir renge sahiptir, bu nedenle kara toprak olarak da bilinir. Hafif yapısında kireç barındırmaz. Her türlü bitki için uygun ve kolay işlenebilir bir yapıya sahiptir.
Humusun bazı özellikleri: Ana malzeme: Humusun temel malzemesi haşlanmış nohuttur. Diğer malzemeler: Tahin, limon suyu, sarımsak, zeytinyağı ve baharatlar (kimyon, kırmızı pul biber, sumak) içerir. Kıvam: Pürüzsüz ve kremsi bir kıvama sahiptir. Kökeni: Orta Doğu mutfağına aittir. Tüketim şekilleri: Orta Doğu'da genellikle özel pidesi, domates ve salatalıkla kahvaltılık veya ana yemek öncesi atıştırmalık olarak tüketilir. Avrupa ve Amerika'da ise cipsle birlikte meze olarak servis edilir. Faydaları: Protein, lif ve doymuş yağ açısından zengindir; vegan ve vejetaryen beslenenler için uygun bir seçenektir.
Humusun ana vatanı konusunda kesin bir görüş birliği yoktur, çünkü birçok Orta Doğu ülkesi ve kültürü humusu sahiplenmektedir. Bazı görüşler, humusun kökenini şu bölgelere dayandırmaktadır: Lübnan. Şam (Suriye). Mısır. Humus, Orta Doğu ve Akdeniz mutfağıyla özdeşleşmiş bir mezedir.
Toprakta humus oluşumunu etkileyen bazı faktörler: İklim: Sıcak ve nemli iklimler, humus oluşumunu teşvik ederken, kurak iklimlerde humus miktarı azalır. Bitki örtüsü: Bitki örtüsünün gür olduğu yerlerde toprak humus bakımından zenginken, cılız bitki örtüsüne sahip bölgelerde toprak humus bakımından fakirdir. Organik atıklar: Bitki ve hayvan kalıntıları, mikroorganizmalar tarafından parçalanarak humusa dönüşür. Zaman: Organik maddelerin humusa dönüşmesi ve toprağın horizonlaşması için uzun bir süre gereklidir. Toprak altındaki canlılar: Solucanlar ve bazı böcek türleri, bitki ve hayvan artıklarını tüketerek ayrışmaya yardımcı olur.
Eğitim
Hamsterın atası fare mi?
Hangisi arasında doğrusal ilişki vardır?
Hangi illerde okullar 7-8 Şubat tatil?
Hollanda'da evler neden küçük?
Hazar Gölü ve Hazar Denizi aynı mı?
Hangi aylarda yatay geçiş yapılır?
Holozoik beslenme nedir?
Kadınlar neden X ve Y kromozomu taşımaz?
He ve Ne neden soygazdır?
Hangi sıvılar elektriği iyi iletir?
Hazar Denizi neden göl olarak kabul edilir?
Işık saniyede 300 bin km giderse 1 saatte kaç km gider?
Hava durumu haberciliği nedir?
Hidrojen peroksit ne işe yarar?
Hangi lob daha büyük?
Hidrofilik ve hidrofobik nasıl artar?
Halojen ve haloten aynı mı?
Halley Kuyruklu Yıldızı Türkiye'den görülecek mi?
K L M elementlerinin sırasıyla son katmanlarında kaç elektron vardır?
Jinekoloji ve Obstetrik kitabı ne anlatıyor?
Hollanda'da diş hekimliği okumak kaç yıl?
Hocaya mail atarken isim yazılır mı?
Hiperbolün birim çemberle ilişkisi nedir?
Hücum tuğu ne anlama gelir?
Hayat sahası ve bizim deniz kavramları nedir?
Hava nedir örnek?
Hepatosit ne işe yarar?
Hangi organik asit ne işe yarar?
John Napier nasıl öldü?
Hangi gezegen çıplak gözle en iyi görülür?
Hidrolitik enzim ne işe yarar?
Hangi durumlarda yatay geçiş yapılamaz?
II. Dünya Savaşı'nın en önemli olayları nelerdir?
Hiçbir şey İki kez Olmaz konusu nedir?
Histogram ve frekans dağılımı aynı şey mi?
Hücre biyolojisi nedir?
Isı transferinde konveksiyon ve iletim arasındaki fark nedir?
Hilal taktiği hangi savaşlarda kullanıldı?
Kalite koordinatörlüğü görev tanımları nelerdir?
Kalanlı ve kalansız bölme arasındaki fark nedir?