Kalkan volkanizması , düşük viskoziteli bazaltik lavların yavaşça yayılarak geniş alanlar kaplaması sonucu oluşan volkanizmaya denir
Kalkan volkanlarının belirgin özellikleri :
Dünyada bazı örnekleri :
Kalkan volkanları, genellikle daha az patlayıcı özellik gösterir ve bu da onların daha yayvan bir yapıda olmalarını sağlar
Volkanizma, yer kabuğunun altındaki erimiş kayaçların (magma) ve gazların yüzeye çıkışı ile meydana gelen jeolojik bir süreçtir. Bu süreç, Dünya’nın iç yapısındaki sıcaklık ve basınç farklarının bir sonucu olarak ortaya çıkar. Volkanizma, oluşum yerine göre ikiye ayrılır: Derinlik volkanizması. Yüzey volkanizması.
Kalkan volkanları, genellikle okyanusal bölgelerde ve kıtalarda bulunur. Okyanusal bölgelerde, özellikle Hawaii Takımadaları gibi yerlerde yaygındır. Türkiye'de ise Doğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan ve 3.584 metre yüksekliğe sahip olan Tendürek Dağı bir tür kalkan volkandır. Ayrıca, kalkan volkanları, Ateş Çemberi olarak bilinen, Pasifik Okyanusu'nu çevreleyen volkanik kuşak boyunca da yer alır.
Volkanizma, genellikle levhaların birbiriyle temas ettiği yerlerde, yani fay hatları ve genç kıvrım kuşaklarında görülür. Volkanizmanın yoğun olduğu bölgeler: Büyük Okyanus çevresi; Akdeniz çevresi; Doğu Afrika çöküntü alanları.
Kalkan ve stratovolkanlar arasındaki temel farklar şunlardır: Şekil: Kalkan volkanlar, geniş ve hafif eğimli profilleriyle bilinir. Stratovolkanlar, yüksek ve dik yamaçlara sahip koni biçimlidir. Lav Bileşimi: Kalkan volkanlar, düşük viskoziteye sahip bazaltik lavlardan oluşur. Stratovolkanlar, yüksek viskoziteli lavlar ve piroklastik malzemelerden (kül, pomza, volkanik bombalar) oluşur. Patlama Tipi: Kalkan volkanlar, genellikle patlayıcı olmayan, etkili patlamalar sergiler. Stratovolkanlar, yüksek viskoziteli lavları nedeniyle patlayıcı püskürmeler gösterir. Örnekler: Kalkan volkanlar: Hawaii'deki Mauna Loa. Stratovolkanlar: Japonya'daki Fuji Dağı, ABD'deki Rainier Dağı.
Türkiye'deki volkanizma, Tersiyer (III. Jeolojik Zaman) döneminde, yaklaşık 20 milyon yıl önce başlamıştır. Özellikle Neojen (25.3 milyon yıl öncesi ile 5.3 milyon yıl öncesi) ve Kuaterner (2.58 milyon yıl önce başlayıp günümüzde de süren dönem) dönemlerinde yoğunlaşmış ve tarihî zamanlarda sona ermiştir.
Kalkan volkan ve volkan konisi arasındaki temel farklar şunlardır: Kalkan Volkan: Büyüklük: Taban çapı 5 kilometreden fazla olan büyük volkanik yapılardır. Şekil: Yandan görünüşleri kalkana benzer, yani geniş ve yayvan yapıdadır. Oluşum: Akıcılığı yüksek bazik magmaların yüzeye çıkmasıyla oluşur. Örnekler: Karacadağ Volkanı, Hawaii Takımadaları'ndaki volkanlar. Volkan Konisi: Oluşum: Volkan patlaması sonucunda çıkan katı ve sıvı maddelerin üst üste birikmesiyle oluşur. Şekil: Koni biçimindedir. Örnekler: Kül konileri, tüf konileri, maar gibi yapılar. Özetle, kalkan volkanlar, geniş ve yayvan yapılarıyla bazik magmaların oluşturduğu büyük volkanik yapılar iken; volkan konileri, volkanik malzemelerin birikmesiyle oluşan koni şeklindeki yapılardır.
Volkan, yer kabuğundaki magma adı verilen erimiş kayaçların ve gazların yüzeye çıkabileceği bir açıklık veya bu patlamalar sonucu oluşan dağdır.
Eğitim
Jeoloji mühendisi zemin etüdünde ne yapar?
Hazar Deniz mi büyük göl mü?
Hangi maddeler saydam değildir?
III. Selim döneminde hangi okullar açıldı?
K12 sistemi nedir?
Hız yayınları matematik PDF nasıl indirilir?
Hezârfenin bilime katkıları neden önemlidir?
Hermafrodite neden olan genler nelerdir?
Hangi maddeler kuvvet uygulandıktan sonra eski haline dönmez?
Kalkan volkanizması nedir?
Hijyen belgesi sınavında kaç soru var?
HNO3 hangi metallerle tepkime verir?
Histogramda hangi analiz yapılır?
Hipotetik düşünme nedir?
Hızlı kan pH ölçer var mı?
Hipotez kurma aşamaları nelerdir?
Hitit Üniversitesi Teknik Bilimler MYO hangi kampüste?
Jüpiterin 4 büyük uydusunun isimleri nelerdir?
Jeosinklinal ve jeosenklinal arasındaki fark nedir?
Hitler ne zaman iktidara geldi?
Intermediate seviyesi için hangi sınav?
Japonya neden iki başkente sahip?
Isı değişim tablosu nasıl hesaplanır?
Her şeyin içinde zıttı vardır ne demek?
Hipertelorizm neden olur?
Hücreler kaça ayrılır 5.sınıf?
Hareketin temel kavramları nelerdir?
Hidrojen neden metal değildir?
Harmonik ortalama nedir?
Hangileri kullanılırsa bunun oksijenli solunum olduğu kesinleşir?
Jüpiterin içinde ne var?
Hematopoez nedir?
Harita uygulamaları yapabilme 9. sınıf nedir?
Hız ve ivme temel büyüklük mü?
Harflere Ne Oldu kitabı kaç yaş için uygundur?
Histon ve histon olmayan proteinler nelerdir?
Hund'un maksimum çokluk ilkesi nedir?
Kadın Jandarma olmak için hangi bölüm okunmalı?
Hitler hangi olaydan sonra iktidara geldi?
Japonca üniversite eğitimi nasıl alınır?