Türkiye'de altı çeşit mükellef bulunmaktadır:
Gerçek kişi tam mükellef olmak için aşağıdaki şartlar sağlanmalıdır: Türkiye’de yerleşik olmak veya merkezinin Türkiye’de bulunması. Bir takvim yılı içinde 6 aydan fazla Türkiye’de bulunmak. İkametgâh adresinin Türkiye’de olması. Tam mükellefiyet kazanmak için yapılması gerekenler: Vergi dairesine kayıt yaptırmak. İşe başlama bildirimi doldurmak. Faaliyet adresini bildirmek. Beyanname verme hakkını elde etmek. Vergi mükellefi olmak için gereken belgeler, başvuru sahibinin statüsüne göre değişiklik gösterebilir. Vergi mükellefi olma süreci ve şartları hakkında güncel bilgiler için Gelir İdaresi Başkanlığı'na (GİB) başvurulması önerilir.
Mükellef, kelime anlamı olarak bir şeyi yapmaya mecbur olan, vazifeli kişi demektir. Terimsel olarak ise mükellef, vergi yükümlülüğü bulunan kişi veya kurumları ifade eden bir terimdir. Mükellef kelimesinin diğer anlamları: Allah’ın kulunu bir işi yapma veya yapmama hususunda yükümlü tutması. Bir şeye düşkün olmak, bir işi güçlüğüne rağmen üstlenmek.
E-fatura mükellefi ile normal mükellef arasındaki temel fark, fatura düzenleme ve iletim yöntemleridir. E-fatura mükellefi: Sadece elektronik ortamda fatura düzenler ve alır. Faturalar, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sunucuları üzerinden alıcı ve satıcıya iletilir. E-fatura mükellefi olan işletmeler, birbirlerine kâğıt fatura yerine e-fatura kesmek zorundadır. Normal mükellef: Hem kağıt fatura düzenleyebilir ve alabilir, hem de e-fatura kullanabilir. E-fatura mükellefi olmayan vergi mükellefi tüzel ya da gerçek kişiler ile e-fatura kullanma zorunluluğu bulunan vergi mükellefi arasında e-arşiv fatura kullanılır. Özetle, e-fatura mükellefleri yalnızca dijital ortamda çalışırken, normal mükellefler hem kağıt hem de dijital fatura kullanabilir.
Mükellefiyet durumunun aktif olması, vergi mükellefi olan kişinin beyanname verdiği ve düzenli olarak vergi yükümlülüklerini yerine getirdiği anlamına gelir. Mükellefiyetin resmiyet kazanması için vergi dairesine bildirim yapılması gerekir. Mükellefiyet durumunu sorgulamak için şu yöntemler kullanılabilir: e-Devlet üzerinden “Vergi Mükellefiyeti Sorgulama” hizmeti; Gelir İdaresi Başkanlığı’nın İnteraktif Vergi Dairesi (ivd.gib.gov.tr) platformu; vergi dairesine şahsen başvuru.
Dar mükellef, Türkiye'de yerleşik olmayan gerçek kişiler ya da merkezleri yurt dışında bulunan kurumların, sadece Türkiye kaynaklı gelirleri üzerinden vergilendirilmesini ifade eder. Dar mükelleflerin bazı özellikleri: Türkiye'de merkez veya iş yeri bulundurmazlar. Sadece Türkiye'de elde ettikleri gelirler için vergi öderler; yurtdışındaki gelirleri Türkiye'de vergiye tabi değildir. Türkiye'de daimi bir iş yeri veya temsilci yoksa, çoğu durumda gelirleri üzerinden stopaj yoluyla nihai vergilendirme yapılır. Dar mükellef olabilecek kişiler: Türkiye'de yaşamayan ve ikamet etmeyen ancak Türkiye kaynaklı gelire sahip olan bireyler. Türkiye'de merkez, şube veya iş yeri bulundurmayan yabancı şirketler ve diğer kuruluşlar. Uluslararası kuruluşlar. Türkiye'de yerleşik olmayan yatırımcılar.
Gerçek usulde vergi mükellefi, ticari, zirai veya serbest meslek faaliyetlerinden elde ettikleri tüm gelirleri detaylı olarak beyan etmek zorunda olan kişi veya kuruluşlardır. Bu mükellefler, bilanço hesabına göre defter tutan birinci sınıf tacirler olarak da adlandırılır.
Potansiyel mükellef, faaliyet başladığında ve vergi dairesine kayıt yaptırdığında vergi mükellefi olur. Potansiyel vergi mükellefi, hâlihazırda vergi mükellefi olmayan fakat gelecekte vergi mükellefi olma ihtimali bulunan gerçek veya tüzel kişilere verilen isimdir. Potansiyel mükellefiyet, kişiye bir vergi numarası sağlar ancak bu statüde vergi beyanı veya ödeme yükümlülüğü doğmaz.
Ekonomi
Kasa defterini kimler tutabilir?
KDV dahil tutardan ÖTV nasıl hesaplanır örnek?
Kar payı ve kar paylaşım oranı aynı şey mi?
Kaç çeşit mükellef vardır?
Japon para birimi nedir?
KDV dahil ibaresi nasıl yazılır?
Kapitalizasyon faizi ne demek?
Instagram reklam geri dönüşü nasıl hesaplanır?
K1 yetki belgesi kimler alabilir?
Hizmet süreci ne zaman tamamlanır?