Hem türetilmiş hem de vektörel olan büyüklükler şunlardır:
Vektörel büyüklükler, sayı ve birimin yanı sıra yön bilgisi de gerektirir
R (konum vektörü) vektörel bir büyüklüktür. Vektörel büyüklüklerin hem büyüklüğü (şiddeti) hem de yönü vardır.
Vektörel büyüklüklerin bazı özellikleri: Yön ve doğrultu: Vektörel büyüklüklerin hem büyüklüğü (şiddeti) hem de yönü vardır. Ok işareti ile gösterim: Vektörel büyüklükler, sayı ve birimin yanında bir ok işareti ile gösterilir. Koordinat sistemine bağımlılık: Vektörel büyüklükler, koordinat sisteminin dönmesi veya değişmesi durumunda değişir. Toplama ve çıkarma: Vektörel büyüklükler, paralelkenar yöntemi veya ucundan başlayarak yöntemi ile toplanır ve çıkarılır. Öteleme: Vektörün başlangıç noktası değiştirildiğinde, vektörün şiddeti ve yönü etkilenmez. Çarpma ve bölme: Vektörler, bir sayı ile veya başka bir vektörle çarpılabilir veya bölünebilir, ancak vektörlerle bölme işlemi tanımlı değildir. Skaler büyüklüklerle çarpma: Bir vektör, skaler bir sayı ile çarpıldığında, doğrultusu değişmeden sadece büyüklüğü değişir. Vektörel çarpım: İki vektörün çarpımı, skaler çarpım ve vektörel çarpım olarak iki şekilde yapılabilir.
Kuvvet, hem şiddeti hem de yönü olduğu için vektörel bir büyüklüktür. Kuvvetin vektörel bir büyüklük olmasının unsurları: Kuvvetin şiddeti. Tatbik noktası. Doğrultusu. Yönü.
Vektörel büyüklükler metre cinsinden ölçülebilir, çünkü vektörel büyüklüklerin birimlerinden biri de metredir.
Skaler büyüklükler, sadece büyüklükleriyle ifade edilebilen fiziksel niceliklerdir. 9. sınıf fizikte bazı skaler büyüklükler: kütle; sıcaklık; enerji; zaman; hacim; basınç; ısı; iş. 9. sınıf fizikte bazı vektörel büyüklükler: hız; yer değiştirme; kuvvet; ivme; momentum; elektrik alanı; manyetik alan.
Hız, hem skaler hem de vektörel bir büyüklüktür. Skaler birim: Hızın sadece büyüklüğünü ifade eder ve yön belirtmez. Örneğin, "50 km/sa" (saatte 50 kilometre). Vektörel birim: Hızın hem büyüklüğünü hem de yönünü belirtir. Örneğin, "50 km/sa kuzey yönünde". Sürat ise sadece büyüklüğü ifade eden skaler bir büyüklüktür.
Uzunluk, skaler bir büyüklüktür. Skaler büyüklükler, sadece büyüklükleriyle ifade edilebilen ve yön belirtmeyen niceliklerdir. Uzunluk, temel büyüklükler arasında yer alır.
SON YAZILAR
