Komparatörler, çeşitli şekillerde sınıflandırılabilir :
Hassasiyetlerine göre :
Tiplerine göre :
Kullanıldıkları alanlara göre :
Komparatör setinin içeriği, marka ve modellere göre değişiklik gösterebilir. Örneğin, Dasqua silindirik komparatör setinin içinde şu ürünler bulunur: Komparatör saati. Ölçüm kolları. Ölçüm çubukları. Ayrıca, Werka komparatör setlerinde çeşitli dijital ve analog komparatörler, silindir komparatörleri, hassas komparatör standları gibi ürünler de bulunabilir.
Komparatör ayakları, komparatörün kontrol edilecek yüzeye sabitlenmesini sağlar. Komparatör, yüzeylerin birbirine paralelliği, eksenlerin aynı doğrultuda olup olmadığı ve hassas makine parçalarının ölçü ve kaçıklık kontrollerinin yapılmasında kullanılır. Komparatörle ölçüm yapılırken, önce komparatör ayağı üzerine sabitlenip, yatayda hassas bir düzleme sahip olan pleyt masasının üzerine yerleştirilir. Ayrıca, komparatör ayağına, ölçülecek silindirin çapına uygun adaptör uç takılması gerekir.
Komparatör ile delik ölçümü yapmak için aşağıdaki adımlar izlenir: 1. Referans değerin belirlenmesi. 2. Doğru konumlandırma. 3. Kalibrasyon ve bakım. 4. Ölçüm. Ölçülecek silindirin standart çapı katalogdan belirlenmelidir. Bir bez ile sap kısmından mengeneye veya özel mikrometre tutucusuna takılır. Mikrometre silindirin çapına ayarlanır ve kilitlenir. Komparatörün ayakları mikrometrenin ölçme uçları arasına sokulur. Mikrometre hafifçe oynatılarak komparatör saati büyük ibrenin dönüş yaptığı en son noktaya sıfırlanır. Komparatör silindirin içerisine sokulur. Komparatörün sağa sola hareket ettirilmesinin sebebi silindirin içindeki birbirine en yakın mesafeyi bulmak içindir. Komparatör ibresinin dönüş yönü saat yönündedir. 5. Ölçü hesaplama. Komparatör ile delik ölçümü yapmak için bir uzmana danışılması önerilir.
Komparatör, yüzeylerin birbirine paralelliğini, eksenlerin aynı doğrultuda olup olmadığını ve hassas makine parçalarının ölçü ve kaçıklık kontrollerini yapmak için kullanılan bir ibreli kontrol aletidir. Kullanım alanlarından bazıları: dış ve iç çap kontrolü; doğrusal hareketin kontrolü; yükseklik ve yüzeye diklik kontrolü; karşılıklı konum kontrolü; derinlik ve salgı kontrolü; üretim kontrolü. Ayrıca, komparatörler, iş parçalarının ölçü farklılıklarının kontrolünde, iş tezgahlarının ayarlanmasında ve düzlem yüzeylerin düzgünlüğü ile salgılarının kontrolünde de kullanılır.
Dijital komparatör, ölçülen değerleri dijital bir ekran üzerinde gösterir. Çalışma prensibi şu şekildedir: Lineer potansiyemetrik sensör, milin alan değiştirmesine orantılı olarak elektrik sinyali üretir. Bu sinyal, ekranda dijital rakamlar ve göstergelerle yansıtılır. Ekranın alt ve üstündeki butonlar aracılığıyla gerekli ayarlamalar yapılabilir; başlatma, sıfırlama, minimum ve maksimum düzenleme gibi seçenekler sunulur. Dijital komparatör, özellikle hassas ölçümler gerektiren durumlarda kullanılır ve yüksek doğruluk sağlar.
Komparatör ile derinlik ölçümü yapmak için aşağıdaki adımlar izlenir: 1. Ölçülecek parçanın belirlenmesi. 2. Mikrometrenin ayarlanması. 3. Komparatörün konumlandırılması. 4. Sıfırlama. 5. Ölçümün yapılması. Derinlik komparatörleri, iş parçaları üzerindeki fatura, kademe gibi özellikleri ölçmek için kullanılır. Komparatör kullanırken doğru konumlandırma, referans değerin belirlenmesi, kalibrasyon ve bakım gibi hususlara dikkat edilmelidir.
Delik içi komparatör seti, standart komparatörlerin ölçüm yapmasının mümkün olmadığı dairesel ve silindirik yapıların pürüzlülük, çap ve salgı değerlerini ölçmek için kullanılan bir ölçüm cihazıdır. Bazı özellikleri: Analog gösterge ile ölçüm yapar. Kutu içerisinden çıkan çubuklar, ölçülecek alanın özelliğine göre göstergeye bağlanarak ölçüm yapılır. Otomotiv, kalıp, tornacılık gibi endüstri sanayilerinde sıklıkla tercih edilir. Bazı markaları ve modelleri: Dasqua: 18-160mm silindir delik komparatör seti. Mitutoyo: Salgı komparatör seti, silindir komparatör seti.
SON YAZILAR
