Kan alma işlemi için genellikle koldaki toplardamarlar tercih edilir . En sık kullanılan damarlar, dirsek içindeki medial kubital ven, basilik ven ve sefalik ven gibi yüzeysel toplardamarlardır
Diğer kan alma bölgeleri :
Kan alma işlemi, deneyimli bir sağlık çalışanı tarafından yapılmalıdır.
Kan alma iğnesi numarası, hastanın yaşı, ven çapı ve alınacak kan miktarına göre belirlenmelidir. Genellikle tercih edilen iğne numaraları: 19-21 G: Kan sayım testleri için kullanılır. 20 G: Bebek ve kemoterapi alan hastalarda vakumlu tüpe kan alınamıyorsa kullanılabilir. 21-25 G: Kelebek kan toplama iğneleri için yaygın kalibrasyon değerleridir. Daha küçük numaralı iğneler, hassas ve küçük damarlara sahip hastalar için tercih edilir.
Tıpta kan alma işlemine flebotomi veya venepunktur denir. Ayrıca, kan alma işlemi için kullanılan bazı terimler şunlardır: Kapiller kan alma: Az miktarda kan örneğine ihtiyaç duyulduğunda, genellikle parmak veya topuktan yapılan kan alma yöntemidir. Venöz kan alma: Çok miktarda kan örneğine ihtiyaç duyulduğunda, koldaki veya el üstündeki venler kullanılarak yapılan kan alma yöntemidir. Arteryal kan alma: Arterlerden kan örneği alınması işlemidir, genellikle doktorlar tarafından yapılır.
Kan alırken baskı uygulanmasının birkaç nedeni vardır: Kanamanın durması: İğne damardan çıkarılırken, kuru bir pamukla kan alınan bölgeye basınç uygulanır. Morarmanın önlenmesi: Basınç uygulamak, kanın cilt altına sızmasını ve morarma oluşumunu azaltır. Hematomun engellenmesi: Yeterli basınç uygulanmaması, hematom (morarma) oluşumuna neden olabilir. Ayrıca, turnikenin çok sıkı veya çok uzun süre kalması da damarlar üzerinde aşırı basınca neden olabilir ve bu durum hemokonsantrasyon gibi test sonuçlarını etkileyebilecek durumlara yol açabilir.
Kan alma tüpleri, içerdikleri katkı maddelerine göre farklı renk kapaklarla kodlanmıştır ve her biri belirli testler için kullanılır. İşte bazı kan alma tüpleri ve özellikleri: Kırmızı kapaklı tüpler: Kanı pıhtılaştırarak serum elde etmek için kullanılır. Mor kapaklı tüpler: K2 veya K3 EDTA içerir ve hematoloji (CBC) ile cross match analizlerinde kullanılır. Mavi kapaklı tüpler: Sodyum sitrat içerir ve koagülasyon testleri (protrombin zamanı) için kullanılır. Sarı kapaklı tüpler: Jel formülasyonu sayesinde serumu kandan ayrıştırır ve serum elde edilmesini sağlar. Yeşil kapaklı tüpler: Lityum heparin içerir ve biyokimya laboratuvarlarında plazma elde etmek için kullanılır. Turuncu kapaklı tüpler: Trombin içerir ve acil serum kimyasalları gerektiğinde kullanılır. Gri kapaklı tüpler: Sodyum florid ve potasyum oksalat içerir, glukoz testleri için kullanılır. Koyu mavi kapaklı tüpler: Sodyum EDTA içerir ve eser element testleri (bakır, civa, kurşun, çinko) ile toksikoloji testlerinde kullanılır.
Kan alırken koldan alınmasının sebebi, koldaki veya el üstündeki venlerin çok miktarda kan örneği almaya uygun olmasıdır. Venöz kan alma, çok miktarda kan örneğine ihtiyaç duyulan test ve analizler için gerekli kan örneğinin hastadan doğru olarak alınmasıdır. Yetişkinlerde, antekubital fossada kalın ve derinin yüzeyine yakın vena, venöz kan alma için uygundur. Kan alma işlemi, kısmen bilgi ve deneyim gerektirir ve tüm sağlık personelinin yeterli olması gereken bir konudur.
Bazı kan tüpü renkleri ve kullanım amaçları: Mor (EDTA’lı) tüp: Hematolojik analizler ve tam kan sayımı (hemogram) için kullanılır. Mavi (sitratlı) tüp: Pıhtılaşma testleri (PTZ, APTT, D-dimer, fibrinojen) için kullanılır. Sarı (jelli ve pıhtılaştırıcılı) tüp: Serum elde edilmesi gereken biyokimya testlerinde tercih edilir. Turuncu tüp: Acil biyokimya testleri ve hızlı pıhtılaşma gerektiren durumlarda kullanılır. Kırmızı kapaklı tüp: Biyokimya, hormon ve kan bankası testlerinde kullanılır. Gri kapaklı tüp: Glikoz ve laktat testleri için kullanılır. Siyah kapaklı tüp: Sedimantasyon (ESR) testi için kullanılır. Lacivert kapaklı tüp: Bakır, çinko, kurşun gibi elementlerin testlerinde kullanılır.
Kan alırken genellikle 21 G iğne ucu kullanılır. Bebek ve kemoterapi alan hastalarda vakumlu tüpe kan alınamıyorsa 20 G iğne ucu kullanılabilir. İğne ölçüsü, kan alınacak venin bölgesine, fiziksel özelliklerine ve alınacak olan kan hacmine göre belirlenir. Hayvan türlerine göre kullanılacak iğne numaraları şu şekildedir: At ve sığır. Koyun ve keçi. Kanatlı ve tavşan. Köpek. Rat ve fare. İğne ölçüsü gerekenden büyükse veni yırtarak hematom oluşmasına, küçükse kan alımı sırasında numunedeki şekilli elemanların parçalanmasına (hemoliz) neden olabilir.
Sağlık
Kan alırken hangi damardan alınmalı?
HPV negatif ne anlama gelir?
Hurma püresi ne zaman verilir?
Kaburga kemiği neden ağrır?
Kadın dokuları nelerdir?
Humerüs ameliyatı kaç günde iyileşir?
Kalın bağırsak yapışıklığı neden olur?
Kalbin solda mı sağda mı olduğunu nasıl anlarız?
Kadınlarda meme ağrısı ne zaman doktora gidilmeli?
Kalp hastalığı olanlar kaç yıl yaşar?
IKEA çocuk sandalyesi sağlıklı mı?
Kamburluk ve duruş bozukluğu aynı şey mi?
Kalın ve ince bağırsak toplam kaç metre eder?
Kalp ve kardiyoloji aynı mı?
Hürrem Sultan neden öldü?
Hijyen ve sanitasyon hangi hekimlik dalıdır?
Kafa bantlı kulaklık sağlıklı mı?
Kadın azı dişi kaç tane?
Hipofiz bezi çukuru ne demek?
Kafa travmalarında en tehlikeli durum nedir?
Kalp ritmi makinesi nasıl çalışır?
Kabak çekirdeği yağı magnezyum içerir mi?
HGB ne demek?
Kabak çekirdeği içi neye iyi gelir?
Hiperalimantasyon ne demek?
Kalp cerrahı ile kalp damar cerrahisi aynı mı?
Kadın üreme sistemi kaça ayrılır?
Hiperekojeni böbrek taşı belirtisi mi?
Kalça çıkığı takibi nasıl yapılır?
HPV 66 pozitif ne demek?
Jinekolojik muayene alttan mı üstten mi?
HIV testi 6 ay sonra yapılır mı?
Kabızlık için hangi meyve yenmeli hamilelikte?
Kan alma tüpleri nelerdir?
Hiperemik ne demek?
Kalp ritmini en hızlı ne düzenler?
HIV bulaştıktan kaç gün sonra vücutta değişiklikler olur?
Hipertansiyon ve hipotansiyonun böbrekler üzerindeki etkisi nedir?
Jenerikli ilaç ne demek?
Heziyanlı şizofreni nedir?