Kompanzasyon , elektrik sistemlerindeki güç faktörünü düzeltme amacıyla yapılan bir işlemdir. Bu işlem, akım ile gerilim arasındaki faz farkının en ideal açıya getirilerek, sistemi olumsuz etkileyen reaktif güçlerin sıfıra yaklaştırılması anlamına gelir
Kompanzasyonun temel amaçları :
Kompanzasyon, özellikle fabrikalar, elektrik makineleri ve motorların bulunduğu sistemlerde önemlidir. Bu tür sistemler, bağlandıkları şebekeye reaktif güç verir ve bu durum aktif gücün düşmesine neden olur. Kompanzasyon, bu reaktif gücü dengeleyerek sistemin daha verimli çalışmasını sağlar
1 MW kompanzasyonu için gerekli kVAr değeri, tesisin mevcut güç faktörü ve hedeflenen güç faktörü gibi faktörlere bağlı olarak değişir. Kompanzasyon hesabı, aşağıdaki formülle yapılabilir: Qc = P × (tan(cos⁻¹(cosφ₁)) – tan(cos⁻¹(cosφ₂))) Burada: - Qc: Gerekli kompanzasyon gücü (kVar) - P: Aktif güç (kW) - cosφ₁: Mevcut güç faktörü - cosφ₂: Hedeflenen güç faktörü Örneğin, 1 MW aktif güce sahip bir tesiste mevcut güç faktörü 0,8 ise ve bu değer 0,99 seviyesine çıkarılmak isteniyorsa, gerekli kVAr şu şekilde hesaplanır: Qc = 1000 × (tan(cos⁻¹(0,8)) – tan(cos⁻¹(0,99))) Bu hesaplama sonucunda gerekli kompanzasyon gücü yaklaşık 600 kVAr olarak bulunur. Doğru hesaplama için bir elektrik mühendisine danışılması önerilir.
575 kW güç için gerekli kompanzasyon kapasitesi, mevcut güç faktörüne ve hedeflenen güç faktörüne bağlı olarak hesaplanır. Formül: kvar = (kW / mevcut cosφ) × (hedef cosφ - mevcut cosφ). Örnek hesaplama: Mevcut cosφ = 0,75 ve hedef cosφ = 0,99 ise: kvar = (575 kW / 0,75) × (0,99 - 0,75) ≈ 317,33 kvar gerekir. Kompanzasyon hesaplamaları, elektrik mühendisleri veya enerji uzmanları tarafından yapılmalıdır. Kompanzasyon hesaplama için aşağıdaki siteler kullanılabilir: soylan.com.tr; 3yildizelektrik.com.
75 kVA kompanzasyon, 75 kVAr reaktif güç değerine eşittir. Kompanzasyonda kVA ve kVAr arasındaki dönüşüm, güç faktörünün (cosφ) dikkate alınmasıyla yapılır. Örneğin, mevcut cosφ = 0,75 ve hedef cosφ = 0,99 ise, gerekli kVAR şu formülle hesaplanır: kvar = (kW / mevcut cosφ) (hedef cosφ - mevcut cosφ). Kompanzasyon hesaplamaları, elektrik mühendisleri veya enerji uzmanları tarafından yapılmalıdır.
Kompansatör, farklı alanlarda farklı işlevler yerine getirir: Boru hatlarında: Genleşme ve büzülme ile oluşan titreşimleri emerek tesisat sisteminin kesintisiz ve verimli çalışmasını sağlar. Silahlarda: Namlu ucuna monte edilerek, barut gazının çıkış yönünü yönlendirir ve geri tepmeyi azaltarak silahın daha dengeli ateşlemesini sağlar. Elektrik sistemlerinde: Gerilim dengesizliğini düzenler ve güç faktörünü iyileştirir, enerji kayıplarını minimize eder ve sistemin performansını artırır.
Kompanzasyon, genellikle 150-200 kW ve üzeri güç tüketimlerinde düşük gerilim elektrik şebekelerinde önerilir. Ancak, her tesisin ihtiyacı farklıdır ve kompanzasyon gerekliliği, yerel düzenlemelere ve elektrik tedarik şirketinin gereksinimlerine bağlı olarak belirlenmelidir. Ayrıca, 9 kW ve üzeri güç tüketen tesislerde kompanzasyon sistemi kurulması zorunludur.
Kompanzasyon panosu, elektrik şebekesindeki reaktif gücü kontrol altına almak için tasarlanmıştır. Çalışma prensibi şu şekildedir: 1. Reaktif güç kontrolü: Şebekedeki reaktif güç miktarı ölçülür. 2. Kondansatör devreye alma: Otomatik röle, gerekli kondansatör grubunu devreye alır. 3. Güç faktörünün düzeltilmesi: Güç faktörü, belirli bir seviyeye (örneğin 0.95) ulaşana kadar müdahale edilir. 4. Sistem ayarı: Gerekirse sistem yeniden ayarlanır. Bu sayede, enerji verimliliği artırılır, enerji maliyetleri düşürülür ve elektrik tesisatının ömrü uzatılır.
Kompanzasyon bakım formu doldurulurken aşağıdaki adımlar izlenebilir: 1. Genel Bilgiler: Kurum kodu, bina numarası, yetkili kişi ve kurum adı gibi bilgiler yazılır. 2. Periyodik Kontrol ve Bakım Bilgileri: Kontrolün yapıldığı tarih ve panonun montaj şekli belirtilir. 3. Elektriksel Ölçümler: Sayaç indeksleri, Cosα değerleri, her fazın gerilim ve akım değerleri kaydedilir. 4. Fiziksel Kontroller: Kompanzasyon panosunun iç aydınlatması, havalandırma fanı, sıcaklık, temizlik ve devre elemanlarının durumu kontrol edilir. 5. Diğer Kontroller: Kondansatör, kontaktör, sigorta gibi elemanların çalışıp çalışmadığı, bağlantıların sağlamlığı ve topraklama hattı varlığı incelenir. Bakım formu, genellikle "evet" veya "hayır" yanıtlarıyla doldurulur. Örnek formlar şu sitelerde bulunabilir: bursa.meb.gov.tr; ardahan.edu.tr; ky.nisantasi.edu.tr.
Teknoloji
Kompanzasyon nedir ne işe yarar?
Kara Ku ne iş yapar?
Kitap yazmak için hangi uygulama?
Jeneratör enversör şalter nasıl bağlanır?
Kapı dili karşılığı ne işe yarar?
Kelle kireç ne işe yarar?
K12 mail adresine nasıl girilir?
Kiwi KCM 7542 filtre kahve makinesinde süt ısıtılır mı?
Kapasitif sensörler nasıl çalışır?
Konsantrik redüktör ne işe yarar?
Katmanlı yapı ne demek?
Klimada sessiz modu nasıl yapılır?
Klavyede ileri geri alma nasıl yapılır?
Katıl videoları Telegram'a nasıl yüklenir?
Kama yuvası nasıl ölçülür?
Kendi işletmemi Google ve Yandex'e nasıl eklerim?
Kombi suyu kesilirse ne olur?
Kauçuk mu silikon mu hangisi daha iyi?
Kablolu internet hız testi kaç olmalı?
Kapı kilidi neyi temsil eder?
Kaset ve plak aynı mı?
Kombi su basınç sensörü nasıl çalışır?
Juul likit sigara kaç gün gider?
Kablonet modem şifresi nasıl bulunur?
Katıl butonu olan kanallarda tüm videolar ücretsiz mi?
Kaçak Akım Rölesinde 30 ve 100 Ma arasındaki fark nedir?
Katı sıvı ve gaz yakıtlar nelerdir?
KKT içinde ne var?
JBL T510BT kablosuz mu?
Karton VR gözlük işe yarıyor mu?
Katılımlı ve katılımsız kurulum nedir?
K tipi termokupl nerelerde kullanılır?
Kalorifer hesabı nasıl yapılır?
Karton Kutu için hangi mukavvalar kullanılır?
Kalay tozu ne işe yarar?
Kalker nerelerde kullanılır?
Kilit çeşitleri nelerdir?
Kablo ısınması tehlikeli mi?
Kablosuz mouse ve klavye nasıl bağlanır?
Kendi GIF'ini nasıl yaparsın WhatsApp?