Kara Pazartesi , 19 Ekim 1987 tarihinde yaşanan ve ilk çağdaş küresel finans krizi olarak kabul edilen bir borsa krizidir
Bu kriz, Hong Kong Borsası'nda başlayan ve zaman farklarıyla sırasıyla Avrupa ve ABD borsalarına yayılan büyük değer kayıplarıyla karakterizedir
Bazı etkileri :
Krizin nedenleri arasında, varlık fiyatlarının şişerek balon oluşturması, enflasyonun yükselmesi ve faiz artışlarına neden olması, ABD'deki cari açığın artması ve program trading ile portföy sigortası gibi faktörler sayılmaktadır
Türkiye'de yaşanan bazı ekonomik krizler: 1946 Krizi. 1958 Krizi. 1974 Krizi. 1980 Krizi. 1994 Krizi. 2001 Krizi. 2008-2009 Krizi. 2018-2022 Krizi. Ayrıca, 1982 Bankerler Krizi ve 1990 Körfez Krizi de Türkiye'de yaşanan diğer önemli ekonomik olaylar arasındadır.
Dört çeşit kriz: 1. Ekonomik Krizler: Para biriminde ani değer kaybı veya piyasa çöküşü, üretimde düşüş, işsizlik artışı gibi etkilere neden olur. 2. Doğal Afetlerden Kaynaklanan Krizler: Deprem, hortum, kasırga, tsunami, sel gibi olaylar, operasyonları zarar görür. 3. Teknolojik Krizler: Siber saldırılar, bilgi güvenliği ihlalleri, sistem çökmeleri gibi teknolojik altyapı sorunları. 4. Personel Krizi: Çalışanların işten ayrılması veya etik olmayan davranışları. Ayrıca, sosyal, siyasi ve çevre krizleri de diğer kriz türleri arasında yer alır.
Kara Pazartesi olarak bilinen 19 Ekim 1987'deki borsa çöküşünün bazı nedenleri: Varlık fiyatlarının şişerek balon oluşturması. Enflasyonun yükselmesi ve faiz artışlarına neden olması. ABD'deki cari açığın artması. Program trading ve portföy sigortası. Bilgisayar programlarının tetiklediği otomatik satışlar. 2024 yılında yaşanan Kara Pazartesi olarak adlandırılan borsa çöküşünün bazı nedenleri: Japonya'da faizlerin artırılması. Ortadoğu'da artan gerilim. ABD'de resesyon endişeleri. Tarım dışı istihdam verilerinin beklentileri karşılamaması. Küresel piyasalarda satış baskısı, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıkladığı karşılıklı gümrük vergisi tarifeleri nedeniyle de artmıştır.
Kara Pazartesi olarak bilinen 19 Ekim 1987 tarihindeki olayda doğrudan ölüm kaydedilmemiştir. Bu tarih, dünya borsalarının büyük değer kayıpları yaşadığı bir gün olarak anılır. Ancak, Kara Pazartesi ile bağlantılı olarak, örneğin 2018 yılında Afyonkarahisar'ın Dinar ilçesinde meydana gelen bir kazada 5 kişi hayatını kaybetmiştir. Daha güncel bir örnek olarak, 2025 yılında Gaziantep'te 12 Ağustos'ta 24 kişi hayatını kaybetmiştir. Bu nedenle, "Kara Pazartesi" ifadesiyle doğrudan bağlantılı bir ölüm sayısı vermek mümkün değildir.
Kriz, bir örgütün üst düzey hedeflerini ve işleyiş biçimini tehdit eden, hayatını tehlikeye sokan, acil karar verilmesi gereken, uyum ve önleme sistemlerini yetersiz hale getiren gerilim durumudur. Türk Dil Kurumu'na göre ise kriz, "bir ülkede veya ülkeler arasında, toplum veya bir kuruluşun yaşamında görülen güç dönem, bunalım, buhran" olarak tanımlanır.
Ekonomik krizlerin başlangıç tarihleri farklılık göstermektedir: 1929 Büyük Buhran: 1929 yılının ekim ayında başlamış ve 1930'lu yıllar boyunca devam etmiştir. 1973 Petrol Krizi: 15 Ekim 1973 tarihinde başlamıştır. Kara Pazartesi : 19 Ekim 1987'de dünya borsalarının değer kaybetmesiyle başlamıştır. 1997 Asya Krizi: 2 Temmuz 1997'de Tayland'da başlamış ve Doğu Asya ülkelerini etkilemiştir. 2008 Küresel Ekonomik Krizi: 2008 yılının son aylarında ortaya çıkmıştır. 2001 Türkiye Ekonomik Krizi: 21 Şubat 2001'de başlamıştır. Türkiye'de 1946, 1958, 1980, 2000, 2001 ve 2018 yıllarında da ekonomik krizler yaşanmıştır.
2009 krizinin temel nedeni, Amerika'da başlayan ve küresel çapta yayılan "sub-prime" ipotek krizidir. Bu kriz, şu olaylarla tetiklenmiştir: Emlak balonunun patlaması. Finans kuruluşlarının iflası. Düşük faiz oranları ve aşırı kredi genişlemesi. İkincil nedenler arasında, ABD'nin makro iktisadi dengesizlikleri ve Çin'in damping uygulamaları gibi faktörler de bulunmaktadır.
Ekonomi
Kamu kaynaklarının etkin kullanımı için norm kadro uygulaması nedir?
Kapital ve temerrüt faizi nedir?
Kart numarasının ilk 6 hanesi ne işe yarar?
Kanada'nın ekonomisi neden güçlü?
Kasa hesabında alacak kalanı nasıl düzeltilir?
Kariyer.net'te başvurduğum ilanlara nasıl ulaşabilirim?
Hizmet veren nasıl para kazanır?
Kapalı çarşı serbest piyasa mı?
Kaç çeşit risk düzeyi vardır?
Kahramankazan neden önemli?
Kalyon Holding'in sahibi kim ve nereli?
Ismen hisse ne iş yapar?
Kalite ve standart arasındaki fark nedir?
iyzİco güvenilir mi?
Hizmet numarası ile fatura no aynı mı?
Kart şifre belirleme sonrası ne zaman kullanılır?
Hurdacı hurda alırken nelere dikkat eder?
KazandıRio nasıl para kazandırıyor?
KDV 1 ve 2 vermeme cezası aynı mı?
Hizmet bedeli nasıl tahsil edilir?
KDV tevkifatı iade alına bilmesi için beyannamede nerede gösterilir?
Japonya'da hayat neden pahalı?
Indeed'de çalışmak ne demek?
IBAN ile e-iban aynı mı?
Kaybolan kart bloke edilir mi?
Kantar Medya kime satıldı?
Katılımevim'de faiz var mı?
Hürriyet'in sahibi kim ve nerelidir?
Jerome Powell'ın görev süresi ne zaman bitiyor?
Kale Ticaret hangi holdinge bağlı?
Katılımevime peşinatsız ev alınır mı?
Kamu personel alımı ilanları nereden takip edilir?
KBS'den maaş banka listesi nasıl alınır?
Kabine toplantısında emekliye zam var mı?
Kapalı çarşı ve İzko fiyatları neden farklı?
Kamyon ile kamyonetin vergi farkı var mı?
Kambiyo gider vergisi ne zaman kalktı?
Influencer Marketing'in amacı nedir?
Kargo şirketleri bireysel anlaşma yapıyor mu?
ING Bank Maslak şubesi hangi ilçede?