Hıyarcıklı veba , "Yersinia pestis" bakterisi taşıyan pirelerin insanları ısırması yoluyla bulaşır
Diğer bulaşma yolları :
Hıyarcıklı veba, insandan insana doğrudan yayılmaz, ancak pnömonik veba türü bulaşıcıdır ve damlacık yoluyla kolayca bulaşabilir
Veba hastalığının belirtileri, vebanın türüne göre değişiklik gösterir: Hıyarcıklı (bubonik) veba: ani ateş ve üşüme başlangıcı; baş ağrısı; kas ağrıları ve yorgunluk veya halsizlik; lenf düğümlerinde şişme ve hassasiyet (bubo). Septisemik veba: ateş ve titreme; aşırı güçsüzlük; karın ağrısı, ishal ve kusma; ağızda, burunda veya rektumda veya cildin altında kanama; el veya ayak parmakları ile burunda kangrene bağlı kararma ve doku ölümü. Pnömonik (akciğer) veba: kanlı mukus ile öksürük; nefes almada zorluk; bulantı ve kusma; yüksek ateş ve genel zayıflık. Veba belirtileri görüldüğünde derhal tıbbi yardım alınmalıdır.
Veba salgınının gemilerle yayılmasının nedeni, ticaret gemileri ve bu gemilerde bulunan ve veba bulaşmış pire taşıyan sıçanlardır. Ticaret gemileri: 14. yüzyılda Avrupa ile Asya arasında yoğun bir ticaret ağı vardı ve bu gemiler, veba bakterisini taşıyan kemirgenleri bilmeden bir yerden bir yere taşıyorlardı. Sıçanlar ve pireler: Kemirgenler, veba için ideal bir üreme alanıydı ve bu hayvanlar, bakteriyi insanlara bulaştıran pireler için taşıyıcı görevi görüyordu. Bu durum, özellikle Karadeniz’deki Ceneviz ticaret gemileri aracılığıyla vebanın Kırım’dan Avrupa’ya taşınmasına yol açmıştır.
Evet, veba ve Kara Ölüm aynı şeydir. Kara Ölüm, 1347-1352 yılları arasında Avrupa'yı kasıp kavuran ve yaklaşık 25-30 milyon kişinin ölümüne yol açan hıyarcıklı veba salgınıdır. Veba ise, Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu, insanlar ve diğer memelileri etkileyen, tedavi edilmediğinde ölümcül olabilen bir hastalıktır.
Veba, oldukça tehlikeli bir hastalıktır çünkü tedavi edilmezse ölümcül olabilir. Vebanın tehlikeli olmasının bazı nedenleri: Hızlı yayılma: Pnömonik veba, öksürme ve hapşırma sırasında havaya karışan damlacıkların solunmasıyla insandan insana bulaşabilir. Yüksek ölüm oranı: Tedavi edilmeyen pnömonik veba, %90-95 oranında ölüme yol açabilir. Ciddi komplikasyonlar: El ve ayak parmaklarında kangrene, beyinde iltihaplanmaya ve diğer organlarda kanamalara neden olabilir. Hızlı ilerleme: Pnömonik veba, enfeksiyondan sonra solunum yetmezliği ve şoka iki gün içinde yol açabilir. Günümüzde veba vakaları genellikle antibiyotik tedavisiyle başarılı bir şekilde yönetilmektedir.
Evet, veba hala vardır. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre her yıl ortalama 2000'e yakın "bubonik veba" vakası bildirilmektedir. Veba, Yersinia pestis bakterisi tarafından oluşan, insanlara ve diğer hayvanlara pirelerle bulaşan, bulaşıcı ve yüksek derecede öldürücü bir hastalıktır.
Osmanlı'da veba tedavisi için bazı yöntemler uygulanmıştır: Doğal yöntemler: Havanın temizlenmesi, psikolojik yaklaşımlar, temizlik kurallarına dikkat edilmesi, yiyecek ve içeceklere özen gösterilmesi gibi doğal tavsiyeler uygulanmıştır. Macunlar ve ilaçlar: Osmanlı hekimleri, veba için macunlar ve ilaçlar hazırlamıştır. Karantina: Vebanın yayılmasını önlemek için karantina uygulaması yapılmıştır. Dini yöntemler: Dua okumak, sadaka vermek ve iyilik yapmak gibi dini uygulamalar da vebaya karşı tavsiye edilmiştir. Vebanın herhangi bir ilacı veya kesin tedavisi bulunmamaktadır.
Orta Çağ'da veba, kemirgen hayvanlardaki pireler aracılığıyla yayılmıştır. Yayılma süreci şu şekilde gerçekleşmiştir: Veba, ilk olarak Orta Asya'da ortaya çıkmıştır. Moğol savaşçı ve tüccarlar, vebayı Kırım'a taşımıştır. Karadeniz'den çıkan Ceneviz ticaret gemilerindeki sıçanlardan taşınan veba, İtalya üzerinden Avrupa'ya girmiştir. Hastalık, ticaret yolları ve insan hareketliliği sayesinde Fransa, İspanya, Britanya, İrlanda, Almanya, İskandinavya, Baltık devletleri ve Rusya'ya yayılmıştır. Ayrıca, vebanın yayılmasında kötü hava, astronomik olaylar ve volkanlar gibi çeşitli inanışlar da etkili olmuştur.
Sağlık
Horlama aparatı kaç günde etki eder?
Kalça büyüklüğü neden olur?
Kadın cinsel isteği için hangi hormon testi yapılır?
Hokka burnu düzeltmek için ne yapmalı?
K52.9 gastroenterit nedir?
Kahverengi ve yeşil körlüğü nedir?
HFNC oksijen tedavisi nedir?
Kalsifiye plak ne anlama gelir?
Hidrojen Peroksit tehlikeli mi?
Holistick yaşam nedir?
Jinekolojik cerrahi hangi doktor bakar?
Kalça protezi koruyucu yastık nasıl kullanılır?
Kafa küçüklüğü neden olur?
Hipoglisemik etki ne demek?
Kalp kası neden büyür?
Kafadaki damar ağrısı için hangi doktora gidilir?
Hidrosefi şant ömrü ne kadardır?
Kadın doğum hastanesinde hangi bölümler var?
Kahvaltı yapmamak kilo verdirir mi?
Hipoksi nedir?
Kaliteli uyku için odada ne olmalı?
Kalpte ritim bozukluğu ve kalp krizi nabız aynı mı?
Kalp yetmezliğinde hangi ilaçlar kullanılır?
ICD10 kodları C62.9 testis malign neoplazmı tanımlanmamış nedir?
Hirsutizm ve virilizasyon arasındaki fark nedir?
Isı regülasyonu nedir tıpta?
Kalp ağrısı ile göğüs ağrısı aynı şey mi?
Kalanchoe çiçeği neye iyi gelir?
Hiperglobülinemi hangi kanserde görülür?
Hormon bozukluğunu en iyi hangi test belirler?
Hindistan Cevizi Yağı ile diş fırçalama nasıl yapılır?
Kalp krizinden kurtulan kişi ne yemeli?
Hostes olmak için kaç kilo olmak gerekir?
Kalp krizi ile kalp çarpıntısı arasındaki fark nedir?
IQ comfort yastık sağlıklı mı?
Hula-hoop zayıflatır mı?
Hiperkapi hangi hastalıklarda görülür?
Islak gazlı bez kaç saat kalmalı?
HIV bulaşma riski yüzde kaç?
Kalpte kaç tane kapakçık var?