Kısaltmanın sonuna gelen ek, genellikle yumuşamaz Sert ünsüzle biten kısaltmalar: Ek alındığında sondaki sert ünsüz yumuşamaz. Örneğin, "AGİK’in" (AGİĞ’in değil), "TÜBİTAK’ın" (TÜBİTAĞ’ın değil) "Birlik" kelimesiyle yapılan kısaltmalar: Bu kısaltmalarda yumuşama görülebilir. Örneğin, "ÇUKOBİRLİK’e" (söylenişi "ÇUKOBİRLİĞE")


Kısaltmanın sonuna gelen ek yumuşar mı?

Kısaltmanın sonuna gelen ek, genellikle yumuşamaz

İstisnai durumlar :

  • Sert ünsüzle biten kısaltmalar : Ek alındığında sondaki sert ünsüz yumuşamaz. Örneğin, "AGİK’in" (AGİĞ’in değil), "TÜBİTAK’ın" (TÜBİTAĞ’ın değil)
  • "Birlik" kelimesiyle yapılan kısaltmalar : Bu kısaltmalarda yumuşama görülebilir. Örneğin, "ÇUKOBİRLİK’e" (söylenişi "ÇUKOBİRLİĞE")

Numara sözünün kısaltması "no" da kısaltmanın okunuşuna göre ek alır ve bu ek de yumuşamaz

Kısaltmalara gelen ekler nasıl yazılır 3 örnek?

Kısaltmalara gelen eklerin yazılışı şu kurallara göre yapılır: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde ise kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Bazı istisnai durumlarda kısaltmanın okunuşu temel alınır. Üç örnek: 1. Küçük harflerle yapılan kısaltma: m'yi (metrenin kısaltması). 2. Büyük harflerle yapılan kısaltma: TDK'nin (Türk Dil Kurumu'nun kısaltması). 3. İstisnai durum: NATO'da (NATO'nun kısaltması).

Hangi kelimelerde yumuşama olmaz?

Yumuşama olmayan kelimeler şu şekilde sıralanabilir: Yabancı kökenli kelimeler: sanat, millet, devlet, ahlâk, cumhuriyet, evrak, hukuk, sepet gibi kelimelerde yumuşama olmaz. Özel isimler: Bu kelimelere gelen eklerde yumuşama olmaz, ancak telaffuzda yumuşama görülür. Bazı tek heceli kelimeler: top, et, suç, at gibi kelimelerde genellikle yumuşama olmaz. Arapça kökenli kelimeler: Son hecesindeki ünlünün uzun okunduğu kelimelerde yumuşama yapılmaz. Örnekler: ahlak / ahlakın; cumhuriyet / cumhuriyete; evrak / evrakı; hukuk / hukuku; sepet / sepeti.

Küçük harflerle yapılan kısaltmalarda ek nasıl okunur?

Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilecek ek, kelimenin uzun şeklinin okunuşuna göre belirlenir. Örnekler: cm’yi; kg’dan; m’ye; mm’de. Nokta kullanılan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. Sert ünsüzle biten kısaltmalar, ek aldıkları zaman okunuşta sert ses yumuşatılmaz. Örnekler: AGİK’in; CMUK’un; RTÜK’e; TÜBİTAK’ın. Ancak birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalarda söyleyişte k’nin yumuşatılması normaldir. Örnekler: ÇUKOBİRLİK’e; FİSKOBİRLİK’in.

Kesme işareti ünsüz yumuşaması yapar mı?

Hayır, kesme işareti ünsüz yumuşaması yapmaz. Sonunda "p, ç, t, k" ünsüzlerinden biri bulunan özel isimlere ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde yazılışta yumuşama yapılmaz, ancak söyleyişte yumuşama yapılır. Örnekler: Ahmet'in → "Ahmedin" şeklinde okunur; Zonguldak'a → "Zonguldağa" şeklinde okunur.

Kısaltmaya gelen ekler neye göre ayrılır?

Kısaltmalara gelen ekler, kullanılan kısaltmanın türüne ve harflerin okunuşuna göre ayrılır: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde de kısaltmanın okunuşu esas alınır. Nokta ile biten kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz ve ekler kelimenin okunuşuna göre getirilir. Üs işaretli kısaltmalara gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılmaz ve üs işaretinin okunuşuna uygun olarak yazılır.

Kısaltmalar nasıl okunur?

Kısaltmaların okunuşu, küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin okunuşuna, büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ise kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Küçük harflerle yapılan kısaltmalar: cm’yi, kg’dan, mm’den, kr.un. Büyük harflerle yapılan kısaltmalar: BDT’ye, TDK’den, THY’de, TRT’den, TL’nin. Bazı istisnalar: Kelime gibi okunan kısaltmalar: ASELSAN’da, BOTAŞ’ın, NATO’dan, UNESCO’ya. Yabancı kökenli kısaltmalar: Yerleşmiş bir okunuşları varsa bu okunuşa göre ek alır (örneğin, CNN’e, CNN’i, CNN’de). Numara sözünün kısaltması: No.lu, No.suz. Üs işaretli kısaltmalar: cm³e, m²ye, 64ten. Sert ünsüzle biten kısaltmalar: AGİK’in, CMUK’un, RTÜK’e. Birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalar: ÇUKOBİRLİK’e, FİSKOBİRLİK’in.

Büyük harfle yapılan kısaltmalara gelen ekler nasıl yazılır?

Büyük harfle yapılan kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınarak yazılır. Bazı örnekler: BDT’ye; TDK’den; THY’de; TRT’den; TL’nin. Ancak, kısaltması büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın okunuşu esas alınır. Örneğin: ASELSAN’da; BOTAŞ’ın; NATO’dan; UNESCO’ya.

Diğer Blog Yazıları