Mani söyleme geleneği, İslamiyet öncesinden günümüze kadar varlığını sürdürmüştür
Maniheizm dininin ortaya çıkış tarihi ise M.S. 216 yılı olarak belirtilmektedir
Bu bilgiler ışığında, mani geleneğinin maniheizmden daha eski bir tarihe sahip olduğu söylenebilir.
Mani kelimesi farklı anlamlara gelebilir: Edebiyat terimi. Ruh hastalığı. Allah'ın sıfatı. Engel.
Maninin amacı, başta aşk olmak üzere çeşitli konularda duygu, düşünce ve istekleri ifade etmektir. Maninin diğer amaçları: Eğlence: Maniler, insanların eğlenceli vakit geçirmesini sağlar. İletişim: Karşılıkli manilerle iletişim kurma. Öğüt verme: Öğüt amacıyla, yanlış davranışları uyarmak veya doğru olanı anlatmak için söylenir. Kültürel aktarım: Örf, âdet ve geleneklerin kuşaktan kuşağa aktarımını sağlar. İşi kolaylaştırma: İmece ve tarım gibi işlerde maniler, işi kolaylaştırma işlevi görür.
En çok bilinen mani, düz mani olarak da adlandırılan tam manidir. Düz mani, 7’li hece ölçüsü ile söylenen ve a, a, b, a şeklinde kafiyelenen dört mısradan oluşur. Örnek bir düz mani: > Şu dağlar olmasaydı Çiçeği solmasaydı Ölüm Allah’ın emri Ayrılık olmasaydı.
Maniler, Türkiye'nin çeşitli bölgelerine aittir. İşte bazı örnekler: Sakarya: "Buğdayı biçiyorum, Yâre yol açıyorum, İstet beni babamdan, Vermez ise kaçıyorum". Çine (Aydın): "Kara kara kazanlar, kara yazı yazanlar, cennet yüzü görmesin". Isparta: "Altın yüzük var benim, Parmağıma dar benim, Senirkent’in içinde, Elâ gözlü yâr benim". Çanakkale: "Ayakkabım çözüldü, Bahçelerde patlıcan, Bağla sevgilim bağla, Ben askere yazılcam". Ayrıca, Afyonkarahisar, Denizli, Amasya, Emirdağ, Göksun, Kayseri, Kıbrıs, Kırşehir, Kocaözü, Nevşehir, Olur, Rize, Seben, Tekirdağ, Uluborlu, Yukarıkocayatak gibi birçok yörede de maniler bulunmaktadır.
Yöresel manilerden bazıları şunlardır: Çine yöresi manileri. Köşk ve Yenişehir yöresi manileri. Ayrıca, yörelere göre maniler kategorisinde şu siteler de incelenebilir: tr.wikisource.org; canakkale.ktb.gov.tr.
Dörtlü mani, halk edebiyatının bir nazım türü olup, genellikle 7 heceden oluşan 4 dizeden meydana gelir. Dörtlü mani türleri: Düz (tam) mani: En yaygın türdür. Kesik (cinaslı) mani: İlk dize eksik heceden oluşur ve genellikle cinaslı kafiye içerir. Yedekli (artık) mani: Düz maninin sonuna iki dize daha eklenerek oluşturulur. Ayaklı mani: Kesik manilerin birinci dizesi doldurularak söylenir. Örnek bir düz mani: > Şu dağlar olmasaydı Çiçeği solmasaydı Ölüm Allah’ın emri Ayrılık olmasaydı.
Yöresel maniler, şekillerine göre dört ana türe ayrılır: 1. Düz mani: 7’li hece ölçüsü ile söylenen, 4 mısradan oluşan ve cinassız kafiye kullanan manilerdir. 2. Kesik mani: İlk mısrası 7 heceden az olan, cinaslı kafiye kullanan manilerdir. 3. Yedekli mani: Düz maninin sonuna iki mısra daha eklenerek söylenen manilerdir. 4. Ayaklı mani: Kesik maninin ilk mısrasına kelime eklenerek 7 heceye tamamlanan manilerdir. Ayrıca, mani türleri arasında deyiş, kirpikli mani, kıstaklı mani gibi alt türler de bulunmaktadır.
Blog
Mani geleneği ne zaman başladı?
Manisa Yunusemre posta kodu ne?
Mega ne anlama gelir?
Marlboro uzun box kaç sigara?
Lapis taşı hangi burçla uyumlu?
Mekan eş anlamlısı nedir?
Memeden fışkıran süt neye işarettir?
Latince ve İngilizce aynı mı?
Maiyet ve refakat ne demek?
Mavi saçlı kadın neyi temsil eder?
Mecalisün nefais hangi Türkçe ile yazılmıştır?
Mecazı mürsel kaça ayrılır?
Lounge bar ne demek ingilizce?
Mansiyon ne anlama gelir?
Mekik ne anlama gelir?
Mareşalin rütbesi nasıl?
Metin içinde dolaylı alıntı ne demek?
Lotto hangi ülkenin malı?
Mersin'in posta kodu kaç?
Kısmetin kapalı olması ne demek?
Li ve lı yapım eki nasıl ayırt edilir?
Merhaba nasılsın bugün ne demek?
Mavi ne demek ingilizce?
Mart ayında doğan kişinin yükselen burcu nasıl hesaplanır?
Lotus neden kutsaldır?
Leave ve left arasındaki fark nedir?
Mecaz anlam ile ilgili cümleler nelerdir?
Levvame ve mülhime ne zaman geçilir?
Menfaatperest ne demek?
Meksika halkı neden İspanyolca konuşur?
Lider teşkilat doktrin ne demek?
Mahsül ve mahsulat aynı mı?
Kız kanka ne anlama gelir?
Mecaz anlamda gelişmek ne demek?
Mentollü Kent hangi ülkenin malı?
Lohusa kadın ne yapamaz?
Latinceden Türkçeye çeviri yapan uygulama var mı?
Lizbon'un İngilizcesi Lisbon mu Lisboa mı?
Ley ve kanun eş anlamlı mı?
Low tide türkçe ne anlatıyor?