Medd-i lazım dört kısma ayrılır:
Meddi muttasıl ve meddi munfasıl aynı yerde olursa, yani harf-i medden sonra hemze hem aynı kelimede hem de yan yana gelirse, bu durum meddi munfasıl olarak değerlendirilir. Meddi munfasıl, uzatılması "caiz" olan (vacip olmayan) bir med türüdür. Eğer harf-i medden sonra gelen hemze, ayrı bir kelimede veya duraklamadan sonra gelirse, bu durum meddi muttasıl olarak adlandırılır ve uzatma miktarı dört ila beş harf (yaklaşık iki saniye) arasında olur.
Medd-i bedel ve medd-i ıvaz arasındaki temel fark, medd-i ıvazın genellikle kelime sonlarında bulunan tenvinlerin yerine, elif-i mübeddelelerin gelmesi olayı olması, medd-i bedelin ise hemze-i memdude (med olunan hemze) üzerindeki med olması ile ilgilidir. Medd-i Ivaz: Kelime sonlarında iki üstün bulunduğu durumlarda, vakıf yapıldığında (durulduğunda) iki üstün, meddi tabiiye döner ve tenvin yerine meddi tabii şeklinde okunarak durulur. Medd-i Bedel: Bu tür kelimelerde med, sakin hemzeden bedel olduğu için bu isim verilmiştir. Ayrıca, medd-i bedelin Verş'in rivayetinde beş elif miktarına kadar uzatılabileceği, medd-i ıvazın ise bir elif miktarı med olduğu belirtilmiştir.
Medd-i lin ve medd-i muttasıl arasındaki temel fark, sebebi med ve konumu ile ilgilidir. 1. Medd-i Lin: - Harfi lin'den sonra sebebi medden sükun bulunursa oluşur. - En az 2, en çok 4 elif miktarı uzatılır. 2. Medd-i Muttasıl: - Harfi medden sonra sebebi medden hemze gelir ve ikisi aynı kelimede bulunursa oluşur. - En az 2, en çok 5 elif miktarı uzatılır. Özetle, Medd-i Lin, harfi lin'den sonra sükun geldiğinde oluşurken; Medd-i Muttasıl, harfi medden sonra aynı kelimede hemze geldiğinde oluşur.
Medd-i lazım kelime-i müsakkale, bir kelimede med harfinden sonra gelen sebeb-i med olan sükûnu lâzımın şeddeli (idğamlı) olarak gelmesi durumudur. Örnekler: حَاجَّ حَاجْجَ; آلْآنَ أَاَلْأَانَ. Bu tür kelimelerde, sükûn-u lâzımlı harf idğamlı olduğu için kelime "kelime-i müsakkale" olarak adlandırılır.
Medd-i Lazım ve Medd-i Ivaz arasındaki temel fark, oluşma şekilleridir: 1. Medd-i Lazım: - Harfi medden sonra sebebi medden "sükun" (duraklama) gelirse oluşur. - Lazımî sükun olarak adlandırılır; yani hem durulduğunda hem de geçildiğinde var olan sükun. - Dört kısma ayrılır: Kelime-i müsakkale, kelime-i muhaffefe, harf-i müsakkale, harf-i muhaffefe. 2. Medd-i Ivaz: - Kelimenin sonunda iki üstün bulunduğu durumlarda, durulacaksa iki üstün, meddi tabiiye döner. - Bedel, karşılık anlamına gelir. Özetle, Medd-i Lazım, durulur durulmaz var olan sükunla ilgiliyken; Medd-i Ivaz, kelimenin sonundaki üstünlerin meddi tabiiye dönmesi durumudur.
Medd-i tabii ve med harfleri arasındaki fark şu şekildedir: Medd-i tabii, bir kelimede med harflerinden (elif, vav, ya) biri bulunup, bu harflerden sonra hemze veya sükûn gibi bir sebep bulunmadığında meydana gelir. Med harfleri ise üç tanedir: Elif (ا). Vav (و). Ye (ي).
Medd-i muttasıl ve medd-i munfasıl arasındaki temel farklar şunlardır: Bağlantı: Medd-i muttasıl, aynı kelime içinde harf-i med ile sakin nun veya mim arasında bağlantı olduğunda oluşur. Medd-i munfasıl, harf-i med ile sakin harf arasında kelime veya ayet boşluğu olduğunda oluşur. Uzama Miktarı: Medd-i muttasıl, genellikle 4-5 harf (yaklaşık 2 saniye) uzatılır. Medd-i munfasıl, 2 harf (yaklaşık 1 saniye) uzatılır. Uygulama: Medd-i muttasıl, okumanın ritmini bozmadan devam ettirilir. Medd-i munfasıl, bir duraklama veya kelime aralığı sonrasında yapılır. Bu farklar, Kur'an'ı doğru ve güzel okumak için geliştirilmiş Tajweed kurallarıyla ilgilidir.
