Kabartma haritalar , yeryüzü şekillerini gerçeğe yakın şekilde üç boyutlu olarak göstermek amacıyla yapılır
Bu tür haritaların yapımının nedenleri arasında:
Kabartma haritalarda yeryüzü şekillerinin tamamı gösterilir. Bu haritalar, yer şekillerini üç boyutlu ve gerçeğe en yakın şekilde yansıtır. Kabartma haritalarda gösterilen yeryüzü şekillerinden bazıları şunlardır: denizler ve göller; dağlar; ovalar; platolar; vadiler; mevsimli ve sürekli akarsular. Ancak, kabartma haritaların taşınması zor ve yapım maliyeti yüksek olduğu için fazla yaygın değildir.
Harita bilgisi, yeryüzünün tamamının veya bir kısmının kuşbakışı görünümünün belirli bir ölçek kullanılarak düzlem üzerinde gösterildiği, coğrafi bilgileri barındıran çizimdir. Haritanın temel unsurları: Başlık. Ölçek. Yön. Lejant (harita anahtarı). Koordinat sistemi. Çerçeve. Harita türleri: Genel haritalar. Özel haritalar. Haritalar, coğrafi bilgilerin yanı sıra, konum belirleme, mesafeleri ölçme ve mekansal analizler yapma gibi işlevlere de sahiptir.
Kabartma yöntemi farklı alanlarda uygulanabilir, örneğin: Resim kabartma: Kabartılacak resmin resmi, iş parçası üzerine aktarılır. Resmin arka yüzüne kuru sabun sürülür. Kabartma işlemine, yağlı boya tekniğindeki sıralama metodu uygulanarak başlanır. Kabartılan her kısımdan sonra çizgi sınırlarının taşmamasına dikkat edilir. Harita kabartma: Yer şekilleri, ölçekli maketler yapılarak üç boyutlu haritalar oluşturulur. Bu yöntemle çizilen haritalarda yatay ve dikey olmak üzere iki farklı ölçek bulunur. Kek kabartma: Yumurtalar oda sıcaklığında bekletilir ve doğru oranda kullanılır. Soda, kabartma tozu veya karbonat gibi kabartıcılar kullanılabilir. Kabartma işlemi yaparken güvenlik önlemlerinin alınması ve ilgili tekniklerin doğru şekilde uygulanması önemlidir.
Kabartmalı harita yapmak için birkaç yöntem bulunmaktadır: Oyun hamuru ile: Bir tahtaya kağıt serilir ve üzerine oyun hamuru yerleştirilir. LiDAR taraması ile: Kabartma haritası yapılacak bölgeye ait arazi yüzeyi LiDAR (Light Detection and Ranging) yöntemi ile taranır. Kendin yap yöntemi: Alçı ve su karışımı bir harç hazırlanır, tuval üzerine istenilen şekil verilir ve harç uygulanır. Kabartmalı harita yapımında kullanılan yöntemler, kullanılan malzemelere ve kişinin becerisine göre değişiklik gösterebilir.
Harita işaretleri, haritaların anlaşılabilirliğini artırmak için kullanılan sembollerdir. Bazı harita işaretlerinin anlamları: Yollar. Su kaynakları. Yerleşim alanları. Dağlar. Renkler. Ayrıca, harita işaretlerinin coğrafi pozisyonlar, yönler ve dip yapısı gibi farklı anlamları da olabilir. Harita işaretlerinin doğru bir şekilde anlaşılması, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde büyük önem taşır. Harita işaretlerinin ne anlama geldiğini gösteren bölüme lejant denir.
Kabartma haritası aramak için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: İBB CBS Akademi: İstanbul'un kabartma haritası, sehirharitasi.ibb.gov.tr adresinden servis edilmektedir. Harita Genel Komutanlığı: Çeşitli ölçeklerde kabartma haritalar sunmaktadır, örneğin 1:250.000 ölçekli Türkiye fiziki kabartma haritası gibi. Mente Tasarım: Görme engelliler için özel olarak hazırlanmış kabartma haritalar ve krokiler sunmaktadır. Kabartma haritası ararken, kullanım amacına ve ölçeğe göre uygun kaynağı seçmek önemlidir.
Kabartma haritaların ilk olarak Rönesans döneminden itibaren Venedik Cumhuriyeti tarafından kullanıldığı görülmektedir. Türkiye'de kabartma harita yapımı, 1880 yılında Genelkurmay Başkanlığı bünyesinde "Beşinci Şube"nin kurulmasıyla önem kazanmıştır. En son örnek olarak, 1919 yılında Tuğgeneral Halil İbrahim tarafından yapılan 1/25.000 ölçekli "Çanakkale Boğazı ve Savaşlarını Gösteren Kabartma Harita" gösterilebilir. Kabartma haritaların modern yöntemlerle üretimi ise LiDAR (Light Detection and Ranging) teknolojisi kullanılarak gerçekleştirilmektedir.
Eğitim
Jeotermal sistemde ısı kaynağı nedir?
Kabartma harita neden yapılır?
Hangi bölümler arası yatay geçişte puan önemli?
Harp okulu askeri lise yerine mi?
Interference ne demek tıpta?
Hipotrofi ve hipertrofi nedir?
Hetero ve homo ne demek tıpta?
III. Selim döneminde yapılan yeniliklerin temel amacı nedir kısaca?
Hücreler canlı mıdır?
Hollanda ne zaman sömürge imparatorluğu oldu?