Hücre zarının seçici geçirgen olmaması durumunda ortaya çıkabilecek bazı olumsuz sonuçlar :
Bu durumlar, hücrenin normal fonksiyonlarını sürdürmesini engelleyerek hücrenin ölümüne yol açabilir
Hücre zarından geçemeyen maddeler şunlardır: Proteinler. Yağlar. Disakkaritler ve polisakkaritler. Virüs ve bakteriler. Bu maddelerin hücre içine alınabilmesi için endositoz gibi aktif taşıma yöntemleri gereklidir.
Hücre zarı, hücrenin dış kısmında bulunan, molekülleri özelliklerine göre hücre içine alan veya dışarı bırakan seçici geçirgen bir katmandır. Hücre zarının temel görevleri: Hücre içi ortamın özgün bileşimini korumak ve dış ortamdan ayırmak. Madde alışverişini sağlamak: Hücrenin atıklarını dışarı atmak, gerekli maddeleri içeri almak. Hücreye şekil vermek ve canlı yapısını korumak. Komşu hücrelerle iletişimi ve madde alışverişini sağlamak. Hücrenin beslenmesine yardımcı olmak ve metabolizma atıklarının dışarı atılmasını sağlayarak iç ortamı düzenlemek. Hücrenin yıpranan kısmını onarmak. Hücre zarı, dinamik ve esnek bir yapıya sahiptir; protein ve fosfolipitlerden oluşur.
Hücre zarının esnek olması, hücrenin içinde yer alan stoplazma ve çekirdeği korumanın yanı sıra, yüzey ve şekil değişikliği gösterebilmesini sağlar. Hücre zarının esnek olmasının diğer işlevleri şunlardır: Madde alışverişi: Esnek yapısı, hücre zarındaki protein boşlukları sayesinde küçük çaplı ve yararlı maddelerin sağlıklı protein kanallarından geçişini kolaylaştırır. Ozmotik denge: Hücre zarının esnekliği, ozmotik dengenin düzenlenmesine ve sağlanmasına katkıda bulunur. Hücre tanıma: Glikoproteinler sayesinde hücrelerin birbirini tanımasını sağlar. Enerji gerektiren faaliyetler: Hücre zarının esnek olması, onun canlı bir yapı olduğunu ve enerji gerektiren faaliyetleri gerçekleştirebileceğini gösterir.
Hücre zarının seçici geçirgen olmasının sebebi, zar yapısında bulunan özel protein kanallar ve fosfolipit tabakasının yapısıdır. Hücre zarının seçici geçirgenlik özelliği şu şekilde sağlanır: Küçük ve yüksüz moleküller. Büyük veya yüklü moleküller. Bu sayede hücre, ihtiyaç duyduğu maddeleri alırken zararlı veya gereksiz maddeleri dışarı atarak sağlıklı bir iç ortam (homeostazi) oluşturur.
Hücre zarından madde geçişleri iki ana kategoriye ayrılır: pasif taşıma ve aktif taşıma. Pasif taşıma, hücre tarafından enerji harcanmadan gerçekleşir ve üç türü vardır: 1. Basit difüzyon: Moleküllerin yüksek yoğunluktan düşük yoğunluğa kendiliğinden hareketidir. 2. Kolaylaştırılmış difüzyon: Büyük veya yağda çözünmeyen moleküllerin taşıma proteinleri aracılığıyla geçişidir. 3. Ozmoz: Suyun yarı geçirgen zar aracılığıyla yüksek yoğunluktan düşük yoğunluğa geçişidir. Aktif taşıma, hücre tarafından enerji (genellikle ATP) harcanarak gerçekleşir ve şu türleri içerir: 1. Endositoz: Hücrenin zarından geçemeyecek büyüklükteki maddeleri koful oluşturarak içeri almasıdır. İki türü vardır: Fagositoz: Katı maddelerin yalancı ayaklar ile alınması. Pinositoz: Sıvı maddelerin pinositik ceplerle alınması. 2. Ekzositoz: Hücre içindeki büyük moleküllerin koful oluşturarak dışarı atılmasıdır.
Hücre zarı, seçici geçirgen bir yapı olduğu için bazı molekülleri geçirir, bazılarını ise geçirmez. Geçirdiği moleküller arasında: - Küçük moleküller; - Yağda çözünen maddeler (ADEK vitaminleri); - Yağı çözen maddeler (eter, benzen, kloroform gibi); - Nötr maddeler. Geçirmediği moleküller ise iyonlar ve büyük moleküllerdir.
Evet, hücre zarı canlı, esnek ve seçici geçirgendir. Canlıdır. Esnektir. Seçici geçirgendir.
Eğitim
Hava durumu neden 40 günden fazla tahmin edilmez?
Hitler'in düşüşü nasıl oldu?
Hücre doku organ sistem organizma kavramlarını yapılandırabilme nedir?
Heron kuralı hangi üçgenler için geçerlidir?
Hücre zarı seçici geçirgen olmasaydı ne olurdu?
Hipotonik ve hipertonik ortamda hücre nasıl etkilenir?
Hangi zeka tipi daha üstün?
Impuls nedir?
Hemoglobin ve heme nedir?
Isı skaler mi vektörel mi?