Kirman ve öreke, yün veya keten gibi lifli malzemelerin ip haline getirilmesinde kullanılan araçlardır Kirman, 1 cm kalınlığında, 3-4 cm genişliğinde ve 15 cm uzunluğunda iki yassı ve 20 cm uzunluğunda, 1 cm çapında silindirik bir çubuktan oluşur. Yassı parçaların ortası, çubuğun serbestçe dönebileceği genişlikte bir deliğe sahiptir. Çubuğun altta kalacak kısmı biraz geniş ve çıkıntılı, üst ucu ise ip bağlamak için çentiklidir Öreke, yün veya keten fitillerinin sarıldığı, bir ucu çatal olan değnektir. Eğirme sırasında iğ veya kirmen ile birlikte kullanılır. Eğrilecek malzeme önce öreke üzerine sarılır ve buradan iğ veya kirmene boşaltılırken iki dönme hareketi gerçekleştirilir


Kirman ve öreke nedir?

Kirman ve öreke, yün veya keten gibi lifli malzemelerin ip haline getirilmesinde kullanılan araçlardır

  • Kirman , 1 cm kalınlığında, 3-4 cm genişliğinde ve 15 cm uzunluğunda iki yassı ve 20 cm uzunluğunda, 1 cm çapında silindirik bir çubuktan oluşur. Yassı parçaların ortası, çubuğun serbestçe dönebileceği genişlikte bir deliğe sahiptir. Çubuğun altta kalacak kısmı biraz geniş ve çıkıntılı, üst ucu ise ip bağlamak için çentiklidir

  • Öreke , yün veya keten fitillerinin sarıldığı, bir ucu çatal olan değnektir. Eğirme sırasında iğ veya kirmen ile birlikte kullanılır. Eğrilecek malzeme önce öreke üzerine sarılır ve buradan iğ veya kirmene boşaltılırken iki dönme hareketi gerçekleştirilir

Ayrıca, Hititçe metinlerde erkekler ok ve yay ile temsil edilirken kadınlar ise öreke ve kirman ile temsil edilmektedir

Kirman'ın kökeni nedir?

Kirman ismi, Strabon'da Karamania ve Batlamyus'ta Karmana şeklinde geçen eski bir merkezin adından alınmıştır. Kirman, İran'ın ortasındaki Deştilût çölünün güneybatısını kuşatan dağlık bölgede, M.S. 240 yılına doğru Sâsânî İmparatoru I. Erdeşîr’in emriyle ileri bir savunma merkezi olarak kurulmuştur.

Kirman ne anlama gelir?

Kirman kelimesi farklı anlamlara gelebilir: Kale, hisar, germen. Yün veya ip sarma aracı. İran'da bir eyalet. Sonbaharda biçilen ot, güz çimeni. Topaç. Körpe çimen.

Kirman ve çıkrık nedir?

Kirman ve çıkrık farklı araçlardır: Kirman, eski Türkçede "kale, hisar, germen" anlamlarına gelir. Çıkrık, doğal ya da yapay liflerden iplik eğirmek için kullanılan bir basit makinedir. Çıkrık, ilk olarak MS 500 ile 1000 yılları arasında Hindistan'da keşfedilmiştir.

Öreke ne demek?

Öreke, yün, keten gibi lifli malzemelerin tutturulduğu, bir ucu çatal olan değnektir. Öreke kelimesi, Rumca kökenlidir. Ayrıca, doğumlarda kullanılan ahşap iskemleye de öreke denir.

İğ ve kirmen ne işe yarar?

İğ ve kirmen, yün, keten, kenevir, pamuk gibi lifli hammaddeleri büküp ip yapmaya (eğirmeye) yarayan araçlardır. Kirmen, bir çubuk ve iki yassı parçadan oluşur. İğ ise bir ucu çengelli tahta bir araçtır. Eğirme işlemi şu şekilde yapılır: Eğrilmesi planlanan lifler önce öreke üzerine sarılır. Ardından lifler, iğ veya kirmene boşaltılırken iki dönme hareketi gerçekleştirilir. Çubuk eksen görevi yaparak döndürülür ve lifler bükülerek ip haline gelir. Çapraz şekilde sarılarak yumak oluşturulur ve eğirme işlemi tamamlanır.

Öreke hangi yöreye ait?

Öreke, kökeni Rumca olan bir kelime olup, İstanbul yöresine aittir. Ayrıca, Rize yöresinde de "öreke" kelimesi kullanılmaktadır. Öreke, yün, keten, pamuk, tiftik gibi lifli malzemelerin eğrilmesi amacıyla kullanılan bir ucu genellikle çatal biçiminde olan değnektir.

Diğer Kültür ve Sanat Yazıları